Khi xảy ra tranh chấp quyền nuôi con sau ly hôn, vấn đề không chỉ là quyền của cha mẹ mà trước hết là “lợi ích tốt nhất của trẻ em”. Bài viết này trình bày căn cứ pháp lý chính (Luật Hôn nhân và Gia đình 2014; Luật Trẻ em 2016; Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015; Nghị quyết hướng dẫn mẫu đơn), đồng thời chỉ rõ thủ tục hòa giải, khởi kiện tại Tòa và các lưu ý thực tế cho người dân Hưng Yên.

---

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ

1.1. Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 (Điều 81;84; 82; 83; 116)

Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định rõ về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn, nguyên tắc giao con và nghĩa vụ cấp dưỡng. Cụ thể:

• Khoản 1 Điều 81: Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên.
• Khoản 3 Điều 81: Nguyên tắc giao con dưới 36 tháng tuổi thường ưu tiên giao cho mẹ, trừ trường hợp mẹ không đủ điều kiện.
• Điều 82–83: Quy định về nghĩa vụ cấp dưỡng và quyền, nghĩa vụ của cha mẹ trực tiếp nuôi con.
• Điều 116: Về mức cấp dưỡng và việc thay đổi mức cấp dưỡng theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của Tòa.

1.2. Luật Trẻ em 2016 — “lợi ích tốt nhất của trẻ em”

Luật Trẻ em 2016 xác định nguyên tắc bảo vệ quyền lợi trẻ em, theo đó mọi quyết định liên quan đến trẻ em phải đặt “lợi ích tốt nhất của trẻ em” lên hàng đầu — điều này được Tòa án áp dụng khi giải quyết tranh chấp quyền nuôi con sau ly hôn.

1.3. Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 — thẩm quyền, trình tự tố tụng

Thẩm quyền theo lãnh thổ (Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc nơi xảy ra hành vi) và trình tự hòa giải, thụ lý, xét xử được quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự. Người khởi kiện sử dụng mẫu đơn khởi kiện theo hướng dẫn (Mẫu 23-DS / Nghị quyết 01/2017 HĐTP).

II. AI CÓ QUYỀN YÊU CẦU GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP QUYỀN NUÔI CON SAU LY HÔN?

2.1. Chủ thể có quyền khởi kiện

• Cha, mẹ của trẻ;
• Người giám hộ hợp pháp;

      Người thân thích có quyền và lợi ích liên quan (ví dụ ông bà), trong một số trường hợp có thể yêu cầu Tòa giải quyết nếu chứng minh được lợi ích hợp pháp.
Tòa lấy căn cứ từ Luật Hôn nhân và Gia đình và Luật Trẻ em để xác định ai là người phù hợp trực tiếp nuôi con.

2.2. Nguyên tắc “lợi ích tốt nhất của trẻ em”

      Khi có tranh chấp, Tòa phải đánh giá toàn diện: sức khỏe, nơi cư trú, điều kiện vật chất, tinh thần, khả năng chăm sóc, mối quan hệ giữa trẻ và cha/mẹ. Trò chuyện, nguyện vọng của trẻ (nếu đủ năng lực) cũng được xem xét. Đây là tiêu chí quyết định trong tranh chấp quyền nuôi con sau ly hôn

III.TRÌNH TỰ, THỦ TỤC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP QUYỀN NUÔI CON

3.1: Bước 1 — Ưu tiên hòa giải, thương lượng

      Pháp luật khuyến khích hòa giải (tại UBND xã/phường hoặc thông qua đại diện ngoài tố tụng) trước khi khởi kiện. Hòa giải thành giúp tiết kiệm thời gian, giảm xung đột gia đình và dễ dàng công chứng/ghi nhận thỏa thuận. Luật sư hoặc dịch vụ đại diện ngoài tố tụng có thể soạn thảo thỏa thuận nuôi con, cấp dưỡng và lịch thăm nom.

3.2. Bước 2 — Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện (nộp tại Tòa án)

      Nếu hòa giải thất bại, người có quyền nộp đơn khởi kiện (theo mẫu 23-DS) tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc nơi con đăng ký thường trú. Hồ sơ thường gồm: đơn khởi kiện; giấy khai sinh của con; chứng minh nhân thân; giấy tờ chứng minh năng lực nuôi dưỡng (sao kê lương, hợp đồng lao động, giấy tờ nhà ở); biên bản hòa giải (nếu có); chứng cứ chứng minh vi phạm (nếu liên quan).

3.3. Bước 3 — Thực hiện hòa giải tại Tòa; xét xử sơ thẩm

      Sau khi thụ lý, Tòa sẽ tiến hành hòa giải; nếu không thành, Tòa tiến hành xét xử, triệu tập các bên, người làm chứng, trưng cầu giám định tâm lý, xác minh điều kiện nuôi dưỡng. Quyết định của Tòa căn cứ trên các quy định tại Luật Hôn nhân và Gia đình và Luật Trẻ em.

IV. CHỨNG CỨ CẦN CHUẨN BỊ — YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH KẾT QUẢ

4.1. Hồ sơ hành chính, giấy tờ vật chất

• Giấy khai sinh của con; giấy xác nhận tình trạng hôn nhân; sổ hộ khẩu, giấy tờ nhà ở; hợp đồng lao động, sao kê lương; giấy ra viện, phiếu khám bệnh (nếu liên quan); biên bản hòa giải trước đó.

4.2. Chứng cứ nhân thân, giám định

Lời khai nhân chứng, kết luận giám định tâm lý (nếu tranh chấp có yếu tố bạo lực, bệnh lý tâm thần), biên bản xác minh điều kiện sống. Đương sự có quyền đề nghị Tòa triệu tập người làm chứng (Khoản 7 Điều 70 BLTTDS).

V. VẤN ĐỀ CẤP DƯỠNG, THĂM NOM VÀ BẢO ĐẢM THI HÀNH ÁN

5.1. Nghĩa vụ cấp dưỡng

Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng theo Điều 82 và Điều 116 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014; mức, hình thức và thời hạn cấp dưỡng có thể thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì Tòa quyết định. Mức cấp dưỡng có thể điều chỉnh khi có lý do chính đáng.

5.2. Thi hành án dân sự

Khi Tòa có quyết định (bản án, quyết định) có hiệu lực, bên có quyền có thể yêu cầu Thi hành án dân sự để cưỡng chế thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng hoặc thực hiện quyền thăm nom theo phán quyết. Nếu có dấu hiệu tẩu tán tài sản, có thể yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm.

LƯU Ý THỰC TIỄN DÀNH CHO NGƯỜI DÂN HƯNG YÊN

1) Hành động sớm — thu thập chứng cứ ngay khi có tranh chấp

Lưu giữ tin nhắn, email trao đổi, biên lai chi tiêu, học bạ, hồ sơ y tế — đó là chứng cứ trọng yếu khi tranh chấp quyền nuôi con sau ly hôn.

2) Ưu tiên thỏa thuận và công chứng thỏa thuận

Nếu hòa giải thành, công chứng/ chứng thực thỏa thuận về nuôi con, cấp dưỡng và quyền thăm nom để có giá trị pháp lý và thuận tiện khi thi hành. Luật Phúc Khánh cung cấp dịch vụ soạn thảo và công chứng thỏa thuận tại Hưng Yên.

3) Chọn luật sư địa phương am hiểu thực tiễn Hưng Yên

Luật sư địa phương biết rõ quy trình, Tòa án huyện, cán bộ hòa giải địa phương — giúp bạn đẩy nhanh thủ tục và tăng hiệu quả tranh tụng. Tham khảo dịch vụ hôn nhân & gia đình của Luật Phúc Khánh để được hỗ trợ.

Cần hỗ trợ giải quyết tranh chấp quyền nuôi con sau ly hôn tại Hưng Yên?

      Nếu bạn gặp tranh chấp quyền nuôi con sau ly hôn và cần: soạn hồ sơ khởi kiện, đại diện hòa giải, triệu tập nhân chứng, trưng cầu giám định hay thi hành án — Liên hệ Luật Phúc Khánh để được tư vấn căn cứ pháp lý, soạn thảo hồ sơ và đại diện tại Tòa án Hưng Yên: Hotline/Zalo: 0362.296.939 — hoặc truy cập luatphuckhanh.com để được gửi yêu cầu tư vấn miễn phí ngay hôm nay.

---

📞 LIÊN HỆ NGAY ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ!

📍 CÔNG TY LUẬT TNHH PHÚC KHÁNH

🏢 Trụ sở chính: Số 61 Chùa Đông, phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên

📞 Hotline/Zalo: 0362.296.939

📩 Email: [email protected]

🌐 Website:luatphuckhanh.com

⏳ Liên hệ ngay Luật Phúc Khánh để được hỗ trợ NHANH – UY TÍN – GIÁ TỐT NHẤT! 🚀

đăng ký ngay 0362.296.939 đặt lịch tư vấn