1. Tội cố ý gây thương tích là gì?

Tội cố ý gây thương tích là hành vi cố ý tác động trái pháp luật lên cơ thể người khác (đánh, chém, đâm, dùng hóa chất…) gây thương tích hoặc tổn hại cho sức khỏe của họ, được quy định tại Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017 và các lần sửa đổi sau).

Mức độ thương tích được xác định bằng tỷ lệ tổn thương cơ thể theo kết luận giám định pháp y. Đây là căn cứ quan trọng nhất để xác định hành vi có cấu thành tội cố ý gây thương tích hay không và thuộc khung hình phạt nào.

2. Dấu hiệu pháp lý của tội cố ý gây thương tích

• Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi trở lên chịu trách nhiệm hình sự về mọi trường hợp; người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chịu trách nhiệm hình sự nếu phạm tội thuộc khoản 3, 4, 5 Điều 134 (Điều 12 BLHS).
• Khách thể: quyền được bảo hộ về sức khỏe, thân thể của con người.
• Mặt khách quan: hành vi tác động trái pháp luật gây thương tích; hậu quả là tỷ lệ tổn thương cơ thể theo luật định; có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả.
• Mặt chủ quan: lỗi cố ý (trực tiếp hoặc gián tiếp).

3. 6 khung hình phạt tội cố ý gây thương tích theo Điều 134 BLHS

Khung 1: Cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù từ 06 tháng đến 03 năm

Áp dụng khi tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%, hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau:

• Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;
• Dùng a-xít, hóa chất nguy hiểm;
• Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc không có khả năng tự vệ;
• Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy cô giáo, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;
• Có tổ chức;
• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
• Trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án;
• Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê;
• Có tính chất côn đồ;
• Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;

Khung 2: Phạt tù từ 02 năm đến 06 năm

Tỷ lệ tổn thương từ 31% đến 60%; hoặc từ 11% đến 30% nhưng có tình tiết định khung tại khoản 1; phạm tội 02 lần trở lên; tái phạm nguy hiểm; gây thương tích cho 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương của mỗi người từ 11% đến 30%.

Khung 3: Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm

Tỷ lệ tổn thương từ 61% trở lên; hoặc từ 31% đến 60% nhưng có tình tiết định khung tại khoản 1; gây thương tích cho 02 người trở lên mà mỗi người từ 31% đến 60%; hoặc cho 02 người trở lên mỗi người từ 11% đến 30% nhưng có tình tiết định khung tại khoản 1.

Khung 4: Phạt tù từ 07 năm đến 14 năm

Làm chết người; gây thương tích làm biến dạng vùng mặt với tỷ lệ tổn thương từ 61% trở lên; tỷ lệ tổn thương từ 61% trở lên nhưng có tình tiết định khung tại khoản 1; gây thương tích cho 02 người trở lên mỗi người từ 61% trở lên; hoặc cho 02 người trở lên mỗi người từ 31% đến 60% nhưng có tình tiết định khung tại khoản 1.

Khung 5: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân

Làm chết 02 người trở lên; hoặc gây thương tích cho 02 người trở lên mà mỗi người từ 61% trở lên và có tình tiết định khung tại khoản 1.

Khung 6: Chuẩn bị phạm tội

Người chuẩn bị vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm, a-xít, hóa chất nguy hiểm hoặc thành lập, tham gia nhóm tội phạm nhằm gây thương tích cho người khác bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

GỌI NGAY 0362.296.939 – LUẬT SƯ HÌNH SỰ TƯ VẤN KHẨN CẤP

4. Tội cố ý gây thương tích khoản 1 có được rút đơn không?

Theo Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, vụ án tội cố ý gây thương tích thuộc khoản 1 Điều 134 chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại.

Nếu người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ (trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức). Người đã rút yêu cầu thì không có quyền yêu cầu lại.

Từ khoản 2 trở lên, việc bị hại rút đơn không làm đình chỉ vụ án, nhưng việc bồi thường, khắc phục hậu quả và được bị hại xin giảm nhẹ là tình tiết giảm nhẹ quan trọng.

5. Trường hợp gây thương tích nhưng không phạm tội theo Điều 134

• Phòng vệ chính đáng (Điều 22 BLHS): chống trả cần thiết để bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của mình, người khác – không phải là tội phạm.
• Gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng: xử lý theo Điều 136 BLHS với mức phạt nhẹ hơn nhiều.
• Gây thương tích trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân: xử lý theo Điều 135 BLHS.
• Thương tích dưới 11% và không có tình tiết định khung: xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP.

6. Bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm

Ngoài trách nhiệm hình sự, người phạm tội cố ý gây thương tích phải bồi thường theo Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015, gồm:

• Chi phí cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút;
• Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại;
• Chi phí và thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc trong thời gian điều trị;
• Khoản bù đắp tổn thất về tinh thần: do các bên thỏa thuận; không thỏa thuận được thì tối đa không quá 50 lần mức lương cơ sở.

7. Kinh nghiệm xử lý khi liên quan đến tội cố ý gây thương tích

Nếu bạn là bị hại: đi khám, điều trị và giữ toàn bộ hồ sơ bệnh án, hóa đơn; trình báo ngay cơ quan công an; yêu cầu trưng cầu giám định tỷ lệ tổn thương; thu thập camera, nhân chứng.

Nếu người thân bị tố giác: không bỏ trốn, hợp tác với cơ quan điều tra; chủ động thăm hỏi, bồi thường, khắc phục hậu quả; mời luật sư tham gia từ giai đoạn đầu để bảo đảm quyền bào chữa, xem xét tình tiết phòng vệ chính đáng, tính khách quan của kết luận giám định và đề nghị áp dụng án treo khi đủ điều kiện.

Nếu đã có bản án sơ thẩm, xem thêm: kháng cáo bản án hình sự.

8. Câu hỏi thường gặp về tội cố ý gây thương tích

Đánh người thương tích 5% có bị đi tù không?
Thông thường sẽ bị xử phạt hành chính. Tuy nhiên, nếu dùng hung khí nguy hiểm, có tính chất côn đồ hoặc thuộc các tình tiết tại khoản 1 Điều 134 thì vẫn có thể bị truy cứu tội cố ý gây thương tích.

Tội cố ý gây thương tích có được hưởng án treo không?
Có thể, nếu mức hình phạt tù không quá 03 năm, người phạm tội có nhân thân tốt, có từ hai tình tiết giảm nhẹ trở lên và có nơi cư trú rõ ràng theo Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP (sửa đổi, bổ sung năm 2022).

Hai bên đánh nhau cùng bị thương thì xử lý thế nào?
Mỗi người sẽ bị xem xét trách nhiệm độc lập căn cứ tỷ lệ thương tích mình gây ra cho người kia.

9. Luật sư bào chữa tội cố ý gây thương tích tại Luật Phúc Khánh

• Tư vấn khẩn cấp khi bị triệu tập, tạm giữ; tham gia lấy lời khai;
• Nghiên cứu hồ sơ, đề nghị giám định lại khi có căn cứ;
• Đại diện thương lượng bồi thường, làm đơn bãi nại, xin giảm nhẹ;
• Bào chữa cho bị can, bị cáo hoặc bảo vệ quyền lợi cho bị hại tại phiên tòa. Tham khảo thêm: tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Căn cứ pháp lý

• Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, sửa đổi bổ sung năm 2017 và các năm sau (Điều 12, 22, 134, 135, 136);
• Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 (Điều 155);
• Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 (Điều 590);
• Nghị định 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Bài viết mang tính tham khảo tại thời điểm đăng tải. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ Luật Phúc Khánh qua Hotline/Zalo 0362.296.939.