Bảo hiểm xã hội một lần là khoản tiền người lao động nhận khi không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội, thay vì chờ hưởng lương hưu. Từ 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 thay đổi điều kiện rút, vì vậy người lao động cần cân nhắc kỹ trước khi nộp hồ sơ.

1. Bảo hiểm xã hội một lần là gì?

Bảo hiểm xã hội một lần là chế độ chi trả một khoản tiền cho người lao động đã chấm dứt tham gia bảo hiểm xã hội và có đề nghị hưởng, theo Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật 41/2024/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025).

Khi đã nhận bảo hiểm xã hội một lần, toàn bộ thời gian đóng trước đó không còn được tính để hưởng lương hưu. Vì vậy, Nhà nước khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu và bảo hiểm y tế khi về già.

Áp dụng cho BHXH bắt buộc và tự nguyện

Chế độ này áp dụng cho cả người tham gia BHXH bắt buộc (người làm việc theo hợp đồng lao động) và BHXH tự nguyện. Với BHXH tự nguyện, phần tiền Nhà nước hỗ trợ đóng không được tính vào mức hưởng, trừ trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo hoặc suy giảm khả năng lao động nặng.

2. Sáu trường hợp được hưởng bảo hiểm xã hội một lần

Khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH và có yêu cầu được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp:

Lưu ý: Người bắt đầu tham gia BHXH từ 01/7/2025 không được áp dụng trường hợp “sau 12 tháng không đóng”. Họ chỉ được rút bảo hiểm xã hội một lần khi thuộc các trường hợp còn lại.

3. Điều kiện “sau 12 tháng” được hiểu thế nào?

Theo Điều 14 Nghị định 158/2025/NĐ-CP (tóm tắt trên LuatVietnam), thời gian 12 tháng không tham gia BHXH được tính liên tục đến tháng liền kề trước tháng cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ. Khi nộp hồ sơ, người lao động phải đang không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và không tham gia BHXH tự nguyện.

Ví dụ: chị L. bắt đầu đóng BHXH từ năm 2018, nghỉ việc tại công ty ở Hưng Yên, tháng đóng BHXH cuối cùng là tháng 9/2025. Nếu không đi làm ở nơi khác có đóng BHXH và không đóng tự nguyện, chị có thể nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần từ tháng 10/2026.

Thời gian đóng được xét là thời gian đóng trước ngày 01/7/2025 chưa được tính để hưởng chế độ. Nếu trong 12 tháng chờ, người lao động đi làm lại và tiếp tục đóng BHXH, thời gian chờ sẽ phải tính lại từ đầu sau khi nghỉ.

4. Cách tính bảo hiểm xã hội một lần

Khoản 3 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định mức hưởng tính theo số năm đã đóng:

• 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho mỗi năm đóng trước năm 2014;
• 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi;
• Đóng chưa đủ 01 năm: mức hưởng bằng số tiền đã đóng, tối đa không quá 02 tháng mức bình quân tiền lương.

Theo khoản 6 Điều 5 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, thời gian đóng có tháng lẻ từ 01 đến 06 tháng tính là nửa năm, từ 07 đến 11 tháng tính là một năm. Nếu thời gian đóng trước 2014 có tháng lẻ, các tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn từ 2014 trở đi.

GỌI NGAY 0362.296.939 – TƯ VẤN RÚT BHXH MỘT LẦN

5. Ví dụ tính tiền bảo hiểm xã hội một lần

Anh M. ở Hưng Yên đóng BHXH 03 năm trong giai đoạn 2011–2013 và 06 năm 8 tháng từ năm 2014 đến nay. Giả định mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH sau khi điều chỉnh là 7.000.000 đồng.

• Giai đoạn trước 2014: 03 năm × 1,5 tháng × 7.000.000 = 31.500.000 đồng.
• Giai đoạn từ 2014: 06 năm 8 tháng làm tròn thành 07 năm; 07 × 2 tháng × 7.000.000 = 98.000.000 đồng.
• Tổng tiền bảo hiểm xã hội một lần dự kiến: 129.500.000 đồng.

Lưu ý: Mức bình quân tiền lương do cơ quan BHXH tính trên tiền lương đã đóng, có điều chỉnh theo hệ số trượt giá do Nhà nước công bố hằng năm. Con số trong ví dụ chỉ để minh họa cách tính; số tiền thực nhận căn cứ quyết định của cơ quan BHXH.

6. Hồ sơ, thủ tục và thời hạn nhận tiền

1. Chuẩn bị sổ BHXH và văn bản đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần; trường hợp đặc biệt bổ sung giấy tờ chứng minh định cư, bệnh án, biên bản giám định (Điều 78 Luật BHXH 2024).
2. Nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính tại cơ quan BHXH nơi cư trú, hoặc nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.
3. Cơ quan BHXH giải quyết và chi trả trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ (khoản 3 Điều 79); không giải quyết thì trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do.

Khi nộp trực tuyến, người lao động cần tài khoản định danh điện tử, kiểm tra kỹ số sổ BHXH, thông tin tài khoản ngân hàng đứng tên chính mình để nhận tiền. Trường hợp sổ BHXH còn sai lệch thông tin cá nhân hoặc thiếu thời gian đóng do doanh nghiệp chưa chốt sổ, cần điều chỉnh trước khi nộp hồ sơ.

Theo quy định về thuế thu nhập cá nhân hiện hành, khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần không tính vào thu nhập chịu thuế.

7. Có nên rút bảo hiểm xã hội một lần?

Trước khi quyết định, người lao động nên cân nhắc một số điểm:

• Rút một lần làm mất toàn bộ thời gian đóng để tính lương hưu; bảo lưu thì có thể cộng nối khi đi làm lại.
• Người đủ tuổi nghỉ hưu, đã đóng từ 15 năm trở lên được hưởng lương hưu và thẻ bảo hiểm y tế miễn phí.
• Luật BHXH 2024 hạ số năm đóng tối thiểu để hưởng lương hưu xuống 15 năm, giúp nhiều người dễ đủ điều kiện hơn.
• Người chưa đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thất nghiệp nên xem xét trước quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Tham khảo các chế độ khi nghỉ việc: trợ cấp thất nghiệp 2026, trợ cấp thôi việc 2026 và đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

8. Câu hỏi thường gặp về bảo hiểm xã hội một lần

Bắt đầu đóng BHXH từ tháng 8/2025 có được rút một lần khi nghỉ việc không?

Không, trừ khi thuộc các trường hợp đủ tuổi nghỉ hưu chưa đủ 15 năm đóng, ra nước ngoài định cư, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc suy giảm khả năng lao động từ 81%.

Đã đóng BHXH 22 năm có được rút một lần không?

Không theo trường hợp “sau 12 tháng không đóng”, vì điều kiện này yêu cầu thời gian đóng chưa đủ 20 năm. Người đóng từ 20 năm trở lên nên chờ đủ tuổi để hưởng lương hưu.

Nhận bảo hiểm xã hội một lần mất bao lâu?

Theo Luật BHXH 2024, cơ quan BHXH giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

9. Dịch vụ tư vấn bảo hiểm xã hội tại Luật Phúc Khánh

Luật Phúc Khánh tư vấn người lao động tại Hưng Yên và Thái Bình (cũ): kiểm tra điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần, so sánh phương án rút hay bảo lưu, hướng dẫn hồ sơ, khiếu nại khi bị từ chối hoặc doanh nghiệp nợ đóng BHXH. Chúng tôi không hứa trước kết quả vụ việc.

GỌI NGAY 0362.296.939 – LUẬT SƯ LAO ĐỘNG HƯNG YÊN

Căn cứ pháp lý

• Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật 41/2024/QH15, hiệu lực 01/7/2025): khoản 6 Điều 5, Điều 70, 78, 79.
• Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc: Điều 14.
• Thông tư 12/2025/TT-BNV hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội.
• Thông tư 111/2013/TT-BTC hướng dẫn thuế thu nhập cá nhân (khoản trợ cấp không chịu thuế).