Bạo lực gia đình không chỉ là đánh đập mà còn gồm lăng mạ, cô lập, kiểm soát kinh tế, cưỡng ép tình dục giữa các thành viên trong gia đình. Luật số 13/2022/QH15 trao cho nạn nhân nhiều biện pháp bảo vệ, trong đó có cấm tiếp xúc; người gây bạo lực có thể bị phạt tiền theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

1. Hành vi bạo lực gia đình gồm những gì?

Theo Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 (Luật số 13/2022/QH15, hiệu lực từ 01/7/2023), bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình.

Luật cũng áp dụng đối với người đã ly hôn, nam nữ chung sống như vợ chồng, cha mẹ kế, con riêng… trong một số trường hợp. Vì vậy, hành vi này không chỉ xảy ra giữa vợ và chồng mà còn giữa cha mẹ với con, con cháu với ông bà.

2. Quyền của nạn nhân bạo lực gia đình

• Yêu cầu cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền bảo vệ sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp.
• Đề nghị áp dụng biện pháp ngăn chặn, bảo vệ, hỗ trợ, trong đó có cấm tiếp xúc.
• Được bố trí nơi tạm lánh, giữ bí mật nơi tạm lánh và thông tin cá nhân.
• Được cung cấp dịch vụ y tế, tư vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý theo quy định.
• Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện và yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Nạn nhân nên giữ lại chứng cứ: giấy khám thương, ảnh chụp vết thương, tin nhắn đe dọa, ghi âm, lời khai người chứng kiến. Đây là căn cứ quan trọng khi yêu cầu xử lý và khi ly hôn.

Nếu không tự lưu giữ được, có thể nhờ người thân, hàng xóm hoặc tổ chức hội phụ nữ tại địa phương xác nhận sự việc, thời gian, địa điểm xảy ra và tình trạng thương tích ngay sau khi sự việc xảy ra.

GỌI NGAY 0362.296.939 – TƯ VẤN BẠO LỰC GIA ĐÌNH

3. Biện pháp cấm tiếp xúc

Cấm tiếp xúc là một trong các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ quy định tại Điều 22 Luật số 13/2022/QH15. Có hai cấp quyết định:

Biện pháp được áp dụng khi có yêu cầu của người bị bạo lực, người giám hộ hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền (được sự đồng ý của nạn nhân), và hành vi bạo lực gây tổn hại hoặc đe dọa gây tổn hại đến sức khỏe, tính mạng của nạn nhân. Người bị cấm tiếp xúc không được đến gần, không được liên lạc với nạn nhân trong thời hạn quyết định.

4. Xử phạt bạo lực gia đình theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP

Từ ngày 15/12/2025, xử phạt vi phạm hành chính về bạo lực gia đình được thực hiện theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Mức phạt tiền tùy từng hành vi, mức phạt tối đa đối với cá nhân là 30 triệu đồng, đối với tổ chức gấp 2 lần.

• Ngoài phạt tiền, người vi phạm có thể bị tịch thu công cụ, phương tiện dùng để thực hiện hành vi bạo lực.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu; buộc chi trả chi phí khám, chữa bệnh cho nạn nhân.
• Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này là 01 năm.

Lưu ý: Các nguồn tổng hợp đang liệt kê mức phạt cho từng hành vi chưa hoàn toàn thống nhất. Khi bị lập biên bản hoặc yêu cầu xử phạt, cần đối chiếu trực tiếp điều khoản của Nghị định 282/2025/NĐ-CP áp dụng cho hành vi cụ thể.

5. Bạo lực gia đình có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Khi hành vi bạo lực gia đình đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện bị xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015.

Ví dụ: tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình (Điều 185); tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều 134); tội làm nhục người khác (Điều 155).

Mức độ xử lý phụ thuộc tỷ lệ tổn thương cơ thể, tính chất, hậu quả và việc đã bị xử phạt hành chính hay chưa. Tham khảo bài tội cố ý gây thương tích.

6. Bị bạo lực gia đình có được ly hôn không?

Có. Theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Thủ tục xem tại ly hôn đơn phương tại Hưng Yên.

Lỗi của người gây bạo lực cũng là yếu tố Tòa án xem xét khi chia tài sản chung. Xem thêm chia tài sản khi ly hôn.

7. Nạn nhân bạo lực gia đình cần làm gì?

1. Ưu tiên an toàn: rời khỏi nơi nguy hiểm, đưa trẻ em đến nơi an toàn, nhờ người thân, hàng xóm hỗ trợ.
2. Báo ngay cho công an cấp xã, UBND cấp xã hoặc trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố.
3. Đi khám, giữ giấy tờ y tế; chụp ảnh thương tích; lưu tin nhắn, ghi âm.
4. Đề nghị áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc, bố trí nơi tạm lánh.
5. Liên hệ luật sư để được tư vấn yêu cầu xử phạt, khởi tố, ly hôn và bồi thường.

Trẻ em là nạn nhân

Khi trẻ em bị bạo lực gia đình, ngoài các biện pháp trên, cơ quan có thẩm quyền còn áp dụng biện pháp bảo vệ trẻ em theo Luật Trẻ em, có thể tạm thời chuyển trẻ đến nơi chăm sóc thay thế. Người thân, hàng xóm, nhà trường phát hiện trẻ bị đánh đập, bỏ đói, ngược đãi cần báo ngay cho UBND cấp xã hoặc công an nơi gần nhất.

Trong vụ ly hôn, hành vi bạo lực đối với con là căn cứ quan trọng để Tòa án không giao con cho người có hành vi bạo lực trực tiếp nuôi, hoặc hạn chế quyền thăm nom của người đó.

8. Câu hỏi thường gặp về bạo lực gia đình

Chồng chửi bới, xúc phạm vợ thường xuyên có phải bạo lực gia đình không?

Có. Lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm là hành vi bạo lực về tinh thần và có thể bị xử phạt.

Hàng xóm thấy bạo lực gia đình có được báo công an không?

Được và nên báo. Luật khuyến khích mọi cá nhân phát hiện, báo tin về hành vi bạo lực; người báo tin được giữ bí mật thông tin.

Đã hòa giải ở thôn rồi có bị xử phạt nữa không?

Hòa giải không loại trừ việc xử phạt hoặc xử lý hình sự nếu hành vi đủ điều kiện xử lý theo quy định.

9. Dịch vụ luật sư hôn nhân gia đình tại Luật Phúc Khánh

Luật Phúc Khánh hỗ trợ nạn nhân tại Hưng Yên và Thái Bình (cũ): tư vấn thu thập chứng cứ; soạn đơn đề nghị cấm tiếp xúc, đơn tố giác; đại diện yêu cầu bồi thường; khởi kiện ly hôn, giành quyền nuôi con và chia tài sản; bảo vệ quyền lợi trong vụ án hình sự liên quan.

GỌI NGAY 0362.296.939 – LUẬT SƯ HÔN NHÂN HƯNG YÊN

Căn cứ pháp lý

• Luật Phòng, chống bạo lực gia đình số 13/2022/QH15 (Điều 3, Điều 22, Điều 25, Điều 26), hiệu lực 01/7/2023.
• Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình, hiệu lực 15/12/2025.
• Bộ luật Hình sự 2015 (Điều 134, Điều 155, Điều 185), sửa đổi, bổ sung.
• Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (khoản 1 Điều 56).