Trong thực tế, nhiều giao dịch vay tiền giữa người thân, bạn bè, đồng nghiệp hoặc đối tác được thực hiện bằng lời nói mà không lập giấy vay nợ. Khi phát sinh tranh chấp, bên cho vay thường lo ngại không thể đòi lại tiền do không có chứng cứ bằng văn bản. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam không quy định hợp đồng vay tài sản bắt buộc phải lập thành văn bản trong mọi trường hợp. Vì vậy, tranh chấp vay tiền không có giấy tờ vẫn được Tòa án thụ lý và giải quyết nếu có căn cứ chứng minh việc giao nhận tiền thực tế đã xảy ra.

Tranh chấp vay tiền không có giấy tờ xử lý ra sao 2026?

I. Hợp đồng vay tiền không có giấy tờ có hợp pháp không?

Theo Điều 463 Bộ luật Dân sự, hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay và khi đến hạn, bên vay phải hoàn trả tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

Bộ luật Dân sự không quy định hợp đồng vay tiền bắt buộc phải lập thành văn bản. Do đó, hợp đồng vay bằng lời nói vẫn là giao dịch dân sự hợp pháp khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện có hiệu lực theo Điều 117 Bộ luật Dân sự, bao gồm:

  • Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp;
  • Các bên hoàn toàn tự nguyện;
  • Mục đích và nội dung giao dịch không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Như vậy, việc không lập giấy vay tiền không làm mất hiệu lực của quan hệ vay tài sản.

II. Tranh chấp vay tiền không có giấy tờ cần chứng minh bằng gì?

Theo nguyên tắc chứng minh được quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự, đương sự đưa ra yêu cầu phải cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp. Khi không có giấy vay tiền, bên cho vay cần thu thập các chứng cứ khác để chứng minh việc giao dịch vay tài sản đã diễn ra. Các nguồn chứng cứ thường được Tòa án chấp nhận gồm:

1. Tin nhắn điện thoại, tin nhắn mạng xã hội

Các nội dung trao đổi qua Zalo, Messenger, Telegram, Viber, SMS hoặc các nền tảng điện tử khác thể hiện việc hỏi vay tiền, xác nhận đã nhận tiền, cam kết trả nợ, thỏa thuận về thời hạn trả nợ, thỏa thuận về lãi suất, v.v,… Đây là nguồn chứng cứ điện tử được pháp luật tố tụng dân sự công nhận.

2. Sao kê ngân hàng

Nếu khoản tiền được chuyển khoản thì lệnh chuyển tiền, sao kê giao dịch, siến động số dư tài khoản, chứng từ giao dịch ngân hàng, v.v… đều là chứng cứ quan trọng chứng minh việc giao nhận tiền. Trong nhiều vụ án, sao kê ngân hàng kết hợp với tin nhắn xác nhận vay tiền là căn cứ đủ mạnh để Tòa án xác định quan hệ vay tài sản tồn tại trên thực tế.

3. Ghi âm, ghi hình

Các bản ghi âm cuộc gọi, ghi âm cuộc nói chuyện hoặc video ghi nhận việc thừa nhận khoản nợ được xem xét là chứng cứ nếu được thu thập hợp pháp. Nội dung bên vay thừa nhận đã nhận tiền hoặc hứa trả nợ là tình tiết quan trọng để chứng minh nghĩa vụ thanh toán.

4. Người làm chứng

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự, lời khai của người làm chứng là một nguồn chứng cứ hợp pháp. Người làm chứng thường là người trực tiếp chứng kiến việc giao tiền; người cùng tham gia buổi thỏa thuận vay; người nghe bên vay xác nhận khoản nợ, v.v….

Lời khai của người làm chứng sẽ được Tòa án đánh giá cùng các tài liệu khác trong hồ sơ vụ án.

5. Các tài liệu xác nhận công nợ

Bao gồm email xác nhận nợ, biên bản đối chiếu công nợ, giấy hẹn trả nợ, văn bản cam kết trả tiền, nội dung thừa nhận nợ trên mạng xã hội, v.v…. Các tài liệu này đều có giá trị chứng minh khi được xác minh hợp pháp.

III. Bên vay không trả tiền thì khởi kiện như thế nào?

Khi đến hạn thanh toán mà bên vay không thực hiện nghĩa vụ trả nợ, bên cho vay có quyền khởi kiện vụ án dân sự yêu cầu Tòa án buộc thực hiện nghĩa vụ trả tiền.

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đơn khởi kiện thường bao gồm:

  • Đơn khởi kiện;
  • Chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân của người khởi kiện;
  • Tài liệu chứng minh nơi cư trú của người bị kiện;
  • Các chứng cứ chứng minh việc vay tiền;
  • Tài liệu chứng minh đã yêu cầu trả nợ nhưng không được thực hiện.

Sau khi thụ lý, Tòa án tiến hành các thủ tục tố tụng theo quy định như hòa giải, thu thập chứng cứ, xét xử và ra bản án.

IV. Bên vay phủ nhận việc vay tiền thì xử lý thế nào?

Trong thực tế, nhiều trường hợp người vay phủ nhận việc vay hoặc cho rằng khoản tiền nhận được là tiền cho, tiền hỗ trợ hoặc tiền hợp tác kinh doanh. Khi đó, Tòa án sẽ đánh giá toàn bộ chứng cứ của các bên theo nguyên tắc khách quan, toàn diện và đầy đủ như có việc chuyển tiền, có trao đổi về việc vay, có xác nhận nghĩa vụ trả nợ, có người làm chứng, có dữ liệu điện tử liên quan, v.v….

V. Có được yêu cầu trả lãi khi không có giấy vay tiền không?

Theo Điều 466 và Điều 468 Bộ luật Dân sự:

  • Nếu các bên có thỏa thuận về lãi suất thì áp dụng theo thỏa thuận nhưng không vượt quá mức luật định;
  • Nếu không có thỏa thuận về lãi suất thì khoản vay được xác định là vay không lãi.

Tuy nhiên, khi đến hạn mà bên vay chậm trả tiền, bên cho vay có quyền yêu cầu trả lãi chậm thực hiện nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Dân sự. Do đó, dù không có giấy vay tiền, người cho vay vẫn được yêu cầu thanh toán tiền gốc và khoản lãi phát sinh do chậm trả nếu đáp ứng điều kiện luật định.

VI. Kết luận

Tranh chấp vay tiền không có giấy tờ không đồng nghĩa với việc người cho vay mất quyền đòi nợ. Các loại chứng cứ khác nhau để chứng minh giao dịch vay tài sản như tin nhắn điện tử, sao kê ngân hàng, ghi âm, ghi hình, v.v… đều là căn cứ quan trọng để Tòa án xác định sự tồn tại của khoản vay. Khi bên vay không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, người cho vay có quyền khởi kiện tại Tòa án để yêu cầu hoàn trả tiền gốc, lãi và các nghĩa vụ liên quan theo quy định của pháp lu

Cần hỗ trợ thủ tục pháp lý tại Hưng Yên?

Nếu bạn cần hỗ trợ thủ tục pháp lý tại Hưng Yên hoặc cần tư vấn, soạn hồ sơ hoặc đại diện tham gia tố tụng, liên hệ Luật Phúc Khánh để được hỗ trợ chuyên nghiệp:

Hotline/Zalo: 0362.296.939 — hoặc truy cập luatphuckhanh.com để được gửi yêu cầu tư vấn miễn phí ngay hôm nay.

📞 LIÊN HỆ NGAY ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ!

📍 CÔNG TY LUẬT TNHH PHÚC KHÁNH

🏢 Trụ sở chính: Số 61 Chùa Đông, phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên

📞 Hotline/Zalo: 0362.296.939

📩 Email: [email protected]

🌐 Website:luatphuckhanh.com

⏳ Liên hệ ngay Luật Phúc Khánh để được hỗ trợ NHANH – UY TÍN – GIÁ TỐT NHẤT! 🚀