Tìm hiểu căn cứ hưởng án treo, điều kiện hưởng án treo, rút ngắn thời gian thử thách và những trường hợp không được hưởng án treo theo Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP sửa đổi.

I. CĂN CỨ ĐỂ ĐƯỢC HƯỞNG ÁN TREO LÀ GÌ?

1.1. Khung pháp lý về án treo

Án treo được quy định tại Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015, bổ sung sửa đổi 2017, theo đó tòa án có thể cho hưởng án treo nếu hình phạt tù không vượt quá 03 năm và xét thấy không cần thiết phải bắt buộc chấp hành hình phạt ấy.

Khi cho hưởng án treo, tòa án ấn định thời gian thử thách từ 01 đến 05 năm. Trong suốt thời gian này, người được hưởng án treo phải chấp hành các nghĩa vụ theo Luật Thi hành án hình sự 2019.

1.2. Điều kiện hưởng án treo

Để đủ căn cứ hưởng án treo, hai yếu tố chính phải thỏa mãn:

1. Hình phạt tù không quá 03 năm.
2. Nhân thân người phạm tội, kèm theo tình tiết giảm nhẹ rõ ràng (ví dụ phạm tội lần đầu, ăn năn hối cải, có công với cách mạng) khiến tòa án thấy không cần phải bắt buộc chấp hành hình phạt tù.

Nếu đáp ứng đồng thời hai điều kiện trên, tòa sẽ áp dụng án treo thay vì phạt tù giam trực tiếp.

II. NGƯỜI HƯỞNG ÁN TREO ĐƯỢC RÚT NGẮN THỜI GIAN THỬ THÁCH KHI NÀO?

2.1. Tiêu chí rút ngắn thời gian thử thách

Theo khoản 4 Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015, người được hưởng án treo có thể được rút ngắn một phần thời gian thử thách nếu:

• Đã chấp hành được ít nhất một nửa thời gian thử thách.
• Chứng minh được sự tiến bộ rõ ràng trong lao động, học tập, sinh hoạt, không vi phạm nghĩa vụ giám sát.

Ví dụ, nếu tòa ấn định thử thách 04 năm, sau 02 năm mà cá nhân thường xuyên tích cực lao động, chấp hành tốt yêu cầu giám sát thì có thể đề nghị tòa xem xét rút ngắn.

2.2. Quy trình đề nghị rút ngắn

1. Đề nghị của cơ quan giám sát: Công an xã, tổ chức nơi người được hưởng án treo công tác gửi đơn tới tòa án.
2. Hồ sơ chứng minh: Báo cáo kết quả lao động, học tập, chứng nhận không vi phạm quy định thử thách.
3. Quyết định tòa án: Tòa xem xét hồ sơ, thực tế cải tạo và ban hành quyết định rút ngắn thời gian thử thách nếu đủ điều kiện.

Việc rút ngắn không phải quyền tự động mà phải qua thủ tục hành chính tại tòa án.

III. NHỮNG TRƯỜNG HỢP KHÔNG ĐƯỢC HƯỞNG ÁN TREO

Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP (sửa đổi bởi Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP) quy định chi tiết các trường hợp không được hưởng án treo bao gồm:

• Chủ mưu, cầm đầu vụ án, phạm tội có tính chất côn đồ nghiêm trọng.
• Bỏ trốn sau khi phạm tội và bị truy nã, trừ khi tự nguyện đầu thú trước khi xét xử.
• Phạm tội mới trong thời gian thử thách hoặc bị xét xử về tội khác trước khi hưởng án treo.
• Bị xét xử nhiều tội cùng một lần (trừ người dưới 18 tuổi hoặc giúp sức không đáng kể).
• Phạm tội lần hai trở lên (trừ người dưới 18 tuổi, tội ít nghiêm trọng, tự thú hay vai trò giúp sức không đáng kể).
• Người tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm.

Giải thích khoản loại trừ

      Việc liệt kê chi tiết nhằm ngăn chặn đối tượng có hành vi đặc biệt nghiêm trọng hoặc không có dấu hiệu cải tạo thật sự được hưởng án treo. Đối với nhóm bị loại trừ, tòa buộc phải áp dụng án phạt tù giam để đảm bảo tính răn đe.

IV. LƯU Ý ĐỂ ĐƯỢC ÁP DỤNG ÁN TREO

• Theo dõi chặt chẽ quá trình thử thách: Cơ quan, tổ chức giám sát phải lập hồ sơ, báo cáo đầy đủ.
• Người được hưởng án treo không được vi phạm: Hai lần vi phạm nghĩa vụ thử thách sẽ dẫn đến hủy án treo, phải chấp hành hình phạt tù giam ban đầu.
• Tự thú và ăn năn: Có thể giúp cải thiện nhân thân, tăng cơ hội hưởng án treo hoặc rút ngắn thời gian thử thách.
• Nhờ tư vấn luật sư: Trong trường hợp phức tạp, dịch vụ tư vấn của Luật sư Phúc Khánh hỗ trợ soạn đơn, theo dõi hồ sơ và bảo vệ quyền lợi.

V. KẾT LUẬN

      Án treo tạo cơ hội cho người phạm tội cải tạo trong cộng đồng, không phải chịu giam giữ toàn bộ. Tuy nhiên, để được hưởng án treo và rút ngắn thời gian thử thách, cá nhân phải thỏa mãn chặt chẽ các điều kiện pháp luật và nghiêm túc chấp hành nghĩa vụ giám sát. Đồng thời, Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP loại trừ những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khỏi quyền lợi này.

Liên hệ Luật Phúc Khánh

Cần hỗ trợ soạn đơn xin hưởng án treo, rút ngắn thời gian thử thách hoặc giải đáp thắc mắc pháp lý khác, liên hệ ngay qua số Hotline/Zalo: 0362296939 để được Tư vấn 24/7 – Miễn phí.