Con riêng có được hưởng thừa kế không là câu hỏi thường gặp trong các gia đình tái hôn ở Hưng Yên và Thái Bình (cũ). Câu trả lời phụ thuộc vào việc đó là con riêng của chính người chết hay con riêng của vợ, chồng người chết; con nuôi và con ngoài giá thú cũng có quy định riêng trong Bộ luật Dân sự 2015.

1. Con riêng có được hưởng thừa kế không?

Để trả lời con riêng có được hưởng thừa kế hay không, cần phân biệt hai trường hợp. Thứ nhất, con riêng của người chết (con với vợ, chồng trước hoặc con ngoài giá thú) là con đẻ của người đó.

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, con đẻ thuộc hàng thừa kế thứ nhất, nên con riêng có được hưởng thừa kế với phần bằng các con chung, không phụ thuộc cha mẹ đã ly hôn hay chưa từng kết hôn.

Thứ hai, con riêng của vợ hoặc chồng người chết (con của vợ với người khác, con của chồng với người khác) không phải con đẻ của người chết. Trường hợp này chỉ được thừa kế theo Điều 654 Bộ luật Dân sự khi đáp ứng điều kiện về quan hệ nuôi dưỡng.

2. Con riêng của vợ, chồng có được hưởng thừa kế? Điều 654

Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015 là căn cứ trực tiếp để xác định con riêng có được hưởng thừa kế từ bố dượng, mẹ kế.

Theo đó, con riêng và bố dượng, mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con thì được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế theo quy định tại Điều 652 (thừa kế thế vị) và Điều 653.

Với con riêng của vợ, chồng, việc con riêng có được hưởng thừa kế phụ thuộc chủ yếu vào chứng cứ. Pháp luật chưa có tiêu chí định lượng cho “chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con, mẹ con”.

Thực tiễn thường xem xét: thời gian sống chung, việc bố dượng, mẹ kế nuôi dạy từ nhỏ, việc con riêng chăm sóc khi bố dượng, mẹ kế già yếu, xác nhận của hàng xóm, chính quyền. Đây là điểm dễ tranh chấp và còn nhiều quan điểm đánh giá.

Lưu ý: Nếu muốn chắc chắn con riêng có được hưởng thừa kế, bố dượng, mẹ kế nên lập di chúc hợp pháp chỉ định rõ phần tài sản cho người con đó.

Chứng cứ thường được Tòa án xem xét

• Thời điểm bắt đầu sống chung và thời gian sống chung liên tục trong một gia đình.
• Việc bố dượng, mẹ kế chi trả học phí, chăm lo sức khỏe, dựng vợ gả chồng cho con riêng.
• Việc con riêng chăm sóc, phụng dưỡng khi bố dượng, mẹ kế ốm đau, tuổi già.
• Lời khai của họ hàng, hàng xóm, xác nhận của thôn, tổ dân phố.

Không có chứng cứ nào đơn lẻ quyết định kết quả; Tòa án đánh giá tổng thể. Vì vậy, khi tranh chấp về việc con riêng có được hưởng thừa kế từ bố dượng, mẹ kế, cần chuẩn bị chứng cứ sớm, trước khi những người biết sự việc không còn.

3. Quyền thừa kế của con nuôi

Theo Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015, con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế theo Điều 651, Điều 652. Con nuôi thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cha mẹ nuôi, ngang với con đẻ.

Điều kiện quan trọng là việc nuôi con nuôi phải được đăng ký theo Luật Nuôi con nuôi 2010. Trường hợp nuôi con nuôi thực tế trước khi luật này có hiệu lực mà chưa đăng ký, cần đánh giá theo quy định chuyển tiếp và chứng cứ cụ thể; nhiều vụ việc phải giải quyết tại Tòa án.

Con nuôi có được thừa kế của cha mẹ đẻ không?

Bộ luật Dân sự không loại trừ quyền thừa kế của con nuôi đối với cha mẹ đẻ; quan hệ con đẻ vẫn tồn tại về huyết thống. Tuy nhiên, việc áp dụng còn phụ thuộc hồ sơ hộ tịch và quan điểm của Tòa án trong từng vụ việc, cần được tư vấn cụ thể.

GỌI NGAY 0362.296.939 – TƯ VẤN QUYỀN THỪA KẾ CỦA CON

4. Con ngoài giá thú thừa kế thế nào?

Tương tự câu hỏi con riêng có được hưởng thừa kế, con ngoài giá thú là con đẻ nên có quyền thừa kế như con trong giá thú. Khó khăn thường gặp là chứng minh quan hệ cha con khi giấy khai sinh để trống tên cha.

Khi đó, người con có thể yêu cầu xác định cha cho con (nhận cha con tại cơ quan hộ tịch nếu cha còn sống, hoặc yêu cầu Tòa án xác định khi cha đã mất). Tham khảo bài xác định cha, mẹ, con.

Dù con riêng có được hưởng thừa kế theo luật, quyền này chỉ được bảo vệ trong thời hiệu: thời hiệu yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế theo khoản 2 Điều 623 Bộ luật Dân sự. Con ngoài giá thú cần lưu ý mốc này để không mất quyền khởi kiện.

5. Ví dụ: con riêng có được hưởng thừa kế bao nhiêu?

Ông A. tại Hưng Yên chết không để lại di chúc, di sản 900 triệu đồng (đã tách phần tài sản chung của vợ). Người thân gồm: vợ hiện tại là bà B.; con chung C.; con riêng D. của ông A. với vợ trước; con riêng E. của bà B., được ông A. nuôi dưỡng từ 5 tuổi. Cha mẹ ông A. đã mất.

Ví dụ cho thấy câu hỏi con riêng có được hưởng thừa kế có hai đáp án khác nhau: con riêng D. của ông A. luôn được hưởng thừa kế ngang con chung; con riêng E. của bà B. chỉ được hưởng nếu chứng minh được quan hệ nuôi dưỡng như cha con với ông A.

6. Con riêng có được hưởng thừa kế miễn thuế không?

Theo Điều 4 Luật Thuế TNCN 2025, nhận thừa kế bất động sản giữa cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi được miễn thuế.

Vì vậy, khi con riêng có được hưởng thừa kế từ cha, mẹ đẻ thì được miễn thuế. Quan hệ bố dượng, mẹ kế – con riêng không có trong danh sách miễn thuế, nên người nhận có thể phải nộp thuế 10% trên phần giá trị vượt 20 triệu đồng.

Cách tính chi tiết xem bài thuế nhận thừa kế nhà đất.

7. Hồ sơ chứng minh quyền thừa kế của con

• Con riêng, con ngoài giá thú: giấy khai sinh có tên cha, mẹ; quyết định công nhận cha, mẹ, con; bản án xác định cha, mẹ cho con.
• Con nuôi: giấy chứng nhận nuôi con nuôi hoặc trích lục đăng ký nuôi con nuôi.
• Con riêng của vợ, chồng: chứng cứ về thời gian sống chung, nuôi dưỡng, chăm sóc; xác nhận của địa phương, người làm chứng.

Khi các bên thống nhất việc con riêng có được hưởng thừa kế và phần hưởng, thủ tục khai nhận di sản thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng. Nếu có tranh chấp về tư cách người thừa kế, vụ việc giải quyết tại Tòa án. Quy tắc chia theo pháp luật xem tại chia thừa kế đất đai khi không có di chúc.

8. Câu hỏi thường gặp: con riêng có được hưởng thừa kế?

Con riêng của chồng với vợ trước có được hưởng di sản của chồng không?

Có, con riêng có được hưởng thừa kế trong trường hợp này. Đó là con đẻ của người chồng, thuộc hàng thừa kế thứ nhất, được hưởng phần bằng các con chung.

Con riêng của vợ có được hưởng di sản của chồng sau không?

Con riêng có được hưởng thừa kế của bố dượng chỉ khi có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con theo Điều 654 Bộ luật Dân sự, hoặc khi được người chồng để lại theo di chúc.

Con nuôi không đăng ký có được thừa kế không?

Cần đánh giá theo quy định chuyển tiếp về nuôi con nuôi thực tế và chứng cứ; trường hợp không được công nhận thì chỉ có thể hưởng theo di chúc.

9. Dịch vụ tư vấn thừa kế cho gia đình tái hôn tại Luật Phúc Khánh

Luật Phúc Khánh hỗ trợ khách hàng tại Hưng Yên và Thái Bình (cũ) giải đáp con riêng có được hưởng thừa kế trong từng hồ sơ: xác định người thừa kế trong gia đình tái hôn; thu thập chứng cứ quan hệ nuôi dưỡng; soạn di chúc bảo vệ quyền lợi của con riêng; đại diện yêu cầu xác định cha, mẹ cho con và giải quyết tranh chấp thừa kế tại Tòa án.

GỌI NGAY 0362.296.939 – LUẬT SƯ THỪA KẾ HƯNG YÊN

Căn cứ pháp lý

• Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 623, Điều 651, Điều 652, Điều 653, Điều 654).
• Luật Hôn nhân và gia đình 2014; Luật Nuôi con nuôi 2010.
• Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (Điều 4).
• Luật Công chứng số 46/2024/QH15 – văn bản.