Xóa án tích là cơ sở để người từng bị kết án được coi như chưa bị kết án, mở lại cơ hội đi làm, đi học, xuất khẩu lao động. Phần lớn trường hợp được xóa đương nhiên khi đủ thời hạn luật định, không cần làm đơn xin Tòa án.

1. Xóa án tích là gì?

Án tích là tình trạng pháp lý của người bị Tòa án kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật. Theo Điều 69 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người được xóa án tích coi như chưa bị kết án.

Người bị kết án do lỗi vô ý về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng và người được miễn hình phạt không bị coi là có án tích. Đây là điểm nhiều người chưa biết, dẫn đến lo lắng không cần thiết khi xin việc.

Vì sao cần quan tâm đến xóa án tích?

Án tích chưa được xóa có thể là căn cứ xác định tái phạm, tái phạm nguy hiểm nếu phạm tội mới, và là điều kiện bất lợi khi tuyển dụng công chức, thi vào lực lượng vũ trang, đăng ký một số ngành nghề hoặc làm thủ tục đi làm việc ở nước ngoài.

2. Bốn mốc thời gian đương nhiên được xóa án tích

Điều 70 Bộ luật Hình sự quy định người bị kết án không phải về các tội thuộc Chương XIII và Chương XXVI thì đương nhiên được xóa nếu đã chấp hành xong hình phạt chính, hết thời gian thử thách án treo, chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn sau:

Nếu thời hạn hình phạt bổ sung như quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ dài hơn các mốc trên thì thời hạn kết thúc khi chấp hành xong hình phạt bổ sung. Các mốc này cũng áp dụng khi người bị kết án hết thời hiệu thi hành bản án.

Lưu ý: Điều kiện “chấp hành xong các quyết định khác của bản án” gồm cả nghĩa vụ bồi thường, nộp án phí. Nhiều trường hợp đã ra tù nhưng chưa nộp xong án phí nên chưa đủ điều kiện.

3. Cách tính thời hạn xóa án tích

Theo Điều 73 Bộ luật Hình sự, thời hạn để xóa án tích căn cứ vào hình phạt chính đã tuyên. Nếu chưa được xóa án tích mà phạm tội mới, thời hạn của án tích cũ được tính lại từ ngày chấp hành xong hình phạt chính hoặc thời gian thử thách án treo của bản án mới.

Ví dụ tính thời hạn

Chị M. ở Hưng Yên bị phạt 03 năm tù về tội trộm cắp tài sản, chấp hành xong hình phạt tù ngày 15/3/2024 và đã nộp đủ án phí, bồi thường trước thời điểm đó. Đây là mức tù đến 05 năm nên thời hạn là 02 năm. Nếu không phạm tội mới, chị M. đương nhiên được xóa từ ngày 15/3/2026.

Với người được hưởng án treo, thời hạn 01 năm tính từ khi hết thời gian thử thách. Điều kiện hưởng án treo xem tại bài án treo và điều kiện được hưởng án treo; tội danh trong ví dụ xem bài tội trộm cắp tài sản.

4. Xóa án tích theo quyết định của Tòa án

Điều 71 Bộ luật Hình sự áp dụng với người bị kết án về tội xâm phạm an ninh quốc gia (Chương XIII) và tội phá hoại hòa bình, chống loài người, tội phạm chiến tranh (Chương XXVI). Tòa án quyết định xóa án tích căn cứ tính chất tội phạm, thái độ chấp hành pháp luật, thái độ lao động của người bị kết án, với thời hạn:

• 03 năm: hình phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 05 năm;
• 05 năm: phạt tù từ trên 05 năm đến 15 năm;
• 07 năm: phạt tù từ trên 15 năm, tù chung thân hoặc tử hình đã được giảm án.

Nếu bị Tòa án bác đơn lần đầu, sau 01 năm mới được nộp đơn lại; bị bác từ lần thứ hai trở đi thì sau 02 năm. Đơn nộp tại Tòa án đã xét xử sơ thẩm, kèm nhận xét của chính quyền địa phương hoặc cơ quan, tổ chức nơi làm việc.

Trường hợp đặc biệt

Theo Điều 72, người bị kết án có những biểu hiện tiến bộ rõ rệt, đã lập công, được cơ quan, tổ chức hoặc chính quyền địa phương đề nghị thì có thể được Tòa án xem xét nếu đã bảo đảm ít nhất một phần ba thời hạn nêu trên.

GỌI NGAY 0362.296.939 – TƯ VẤN XÓA ÁN TÍCH

5. Xóa án tích đối với người dưới 18 tuổi

Điều 107 Bộ luật Hình sự quy định người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng do vô ý, và người bị áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng thì không bị coi là có án tích.

Người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng do cố ý hoặc đặc biệt nghiêm trọng được xóa đương nhiên sau thời hạn rút ngắn: 06 tháng (cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, án treo), 01 năm (tù đến 05 năm), 02 năm (tù trên 05 năm đến 15 năm), 03 năm (tù trên 15 năm).

6. Lý lịch tư pháp sau khi xóa án tích

Luật Lý lịch tư pháp 2009 đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật 107/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/7/2026. Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp nay do Bộ Công an quản lý; khi người bị kết án đủ điều kiện, cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu cập nhật thông tin và cấp phiếu ghi không có án tích.

Lưu ý: Theo Luật 107/2025/QH15, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu người khác nộp phiếu lý lịch tư pháp số 2; phiếu số 1 chỉ được yêu cầu nộp khi văn bản luật, nghị định có quy định.

7. Thủ tục xin phiếu lý lịch tư pháp từ 01/7/2026

Theo Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi và Nghị định 216/2026/NĐ-CP hướng dẫn, người dân có thể yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp theo ba cách:

1. Trực tuyến qua ứng dụng VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia, nhận phiếu điện tử có giá trị như phiếu giấy;
2. Trực tiếp tại Công an cấp tỉnh nơi thường trú hoặc tạm trú (người không xác định được nơi cư trú nộp tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an);
3. Qua dịch vụ bưu chính; trường hợp này tờ khai phải được chứng thực chữ ký.

Thời hạn cấp phiếu là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp cần xác minh án tích hoặc thông tin về hành vi phạm tội mới, thời hạn không quá 15 ngày.

Phí cấp phiếu lý lịch tư pháp

Theo Thông tư 16/2025/TT-BTC, phí cung cấp thông tin lý lịch tư pháp là 200.000 đồng/lần/người; học sinh, sinh viên, người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ nộp 100.000 đồng.

Nếu yêu cầu từ 03 phiếu trở lên trong một lần, từ phiếu thứ 3 thu thêm 5.000 đồng/phiếu; ví dụ yêu cầu 04 phiếu thì nộp 210.000 đồng. Trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo được miễn phí.

Lưu ý: Mức phí trên áp dụng đến ngày đăng bài. Do việc cấp phiếu đã chuyển sang ngành Công an từ 01/7/2026, người dân nên đối chiếu mức phí hiển thị khi nộp hồ sơ.

8. Câu hỏi thường gặp về xóa án tích

Đương nhiên xóa án tích có phải làm đơn ra Tòa án không?

Không. Theo Bộ luật Hình sự 2015, người đủ điều kiện chỉ cần yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp; cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp tự xác định và cập nhật.

Chưa nộp án phí có được xóa án tích không?

Chưa. Nộp án phí là một quyết định khác của bản án; người bị kết án phải chấp hành xong mới đủ điều kiện.

Phiếu lý lịch tư pháp số 1 có ghi án tích đã được xóa không?

Không. Với án tích đã được xóa và đã cập nhật vào cơ sở dữ liệu, phiếu số 1 ghi “không có án tích”.

9. Dịch vụ tư vấn xóa án tích tại Luật Phúc Khánh

Luật Phúc Khánh hỗ trợ khách hàng tại Hưng Yên và Thái Bình (cũ): xác định thời điểm đủ điều kiện xóa án tích, hoàn tất nghĩa vụ án phí, bồi thường còn tồn đọng, soạn đơn xin xóa án tích theo quyết định của Tòa án và hướng dẫn xin phiếu lý lịch tư pháp. Nếu bản án chưa có hiệu lực, chúng tôi tư vấn kháng cáo bản án hình sự.

GỌI NGAY 0362.296.939 – LUẬT SƯ HÌNH SỰ HƯNG YÊN

Căn cứ pháp lý

• Bộ luật Hình sự 2015 (Luật 100/2015/QH13), sửa đổi bởi Luật 12/2017/QH14 và Luật 86/2025/QH15: Điều 69, 70, 71, 72, 73, 107.
• Bộ luật Tố tụng hình sự 2015: Điều 369 (thủ tục xóa án tích).
• Luật Lý lịch tư pháp 2009 (Luật 28/2009/QH12), sửa đổi bởi Luật 68/2020/QH14 và Luật 107/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026).
• Nghị định 216/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Lý lịch tư pháp.
• Thông tư 16/2025/TT-BTC quy định mức thu, miễn, nộp phí cung cấp thông tin lý lịch tư pháp.