Khai sinh cho con khi chưa kết hôn là nhu cầu thường gặp của các cặp đôi chung sống chưa đăng ký kết hôn hoặc người mẹ đơn thân. Con vẫn được đăng ký khai sinh bình thường tại UBND cấp xã; nếu cha mẹ muốn ghi tên cha trong giấy khai sinh, có thể làm thủ tục kết hợp đăng ký khai sinh và nhận cha con ngay từ đầu.

1. Có được khai sinh cho con khi chưa kết hôn không?

Có. Theo Luật Hộ tịch 2014, mọi trẻ em sinh ra đều có quyền được đăng ký khai sinh, không phụ thuộc việc cha mẹ có đăng ký kết hôn hay không. Theo Điều 15 Luật Hộ tịch, trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con.

Thẩm quyền khai sinh cho con khi chưa kết hôn thuộc UBND cấp xã nơi cư trú của người cha hoặc người mẹ. Sau ngày 01/7/2025, người dân tại Hưng Yên và Thái Bình (cũ) nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa UBND xã, phường mới hoặc qua Cổng dịch vụ công.

2. Hai cách khai sinh cho con khi chưa kết hôn

Theo Nghị định 123/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung), trường hợp chưa xác định được cha thì khi đăng ký khai sinh, họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của con được xác định theo mẹ, phần ghi về cha trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh để trống.

Nếu vào thời điểm đăng ký khai sinh người cha yêu cầu làm thủ tục nhận con thì UBND cấp xã kết hợp giải quyết việc nhận con và đăng ký khai sinh.

3. Hồ sơ khai sinh cho con khi chưa kết hôn

1. Tờ khai đăng ký khai sinh (kèm tờ khai nhận cha, mẹ, con nếu muốn ghi tên cha).
2. Giấy chứng sinh do cơ sở y tế cấp; nếu không có, văn bản của người làm chứng xác nhận việc sinh.
3. Giấy tờ tùy thân của người đi đăng ký (căn cước, hộ chiếu) nếu không khai thác được trên cơ sở dữ liệu.
4. Chứng cứ chứng minh quan hệ cha con (khi kết hợp nhận cha con).

Hồ sơ khai sinh cho con khi chưa kết hôn có thể nộp trực tuyến trên Cổng dịch vụ công hoặc trực tiếp tại UBND cấp xã. Khi khai sinh cho con khi chưa kết hôn mà có kết hợp nhận cha con, nên đi cùng nhau để ký tờ khai và xuất trình giấy tờ.

GỌI NGAY 0362.296.939 – TƯ VẤN KHAI SINH CHO CON

4. Khai sinh cho con khi chưa kết hôn: chứng minh quan hệ cha con

Khi khai sinh cho con khi chưa kết hôn có kết hợp nhận cha con, theo Thông tư 04/2020/TT-BTP hướng dẫn Luật Hộ tịch, chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con là một trong các giấy tờ sau:

• Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức khác có thẩm quyền xác nhận quan hệ cha con (thường là kết quả giám định ADN).
• Nếu không có văn bản nêu trên, cha mẹ lập văn bản cam đoan về mối quan hệ cha con, có ít nhất hai người làm chứng về mối quan hệ đó.

Lưu ý: Người cam đoan và người làm chứng phải chịu trách nhiệm về tính trung thực. Cam đoan sai sự thật để nhận cha con có thể bị hủy kết quả đăng ký và bị xử lý theo quy định.

Nếu đã khai sinh cho con khi chưa kết hôn mà để trống tên cha, chi tiết về thủ tục nhận cha con sau đó xem tại bài thủ tục nhận cha cho con.

Ví dụ tại Hưng Yên

Anh T. và chị H. ở phường Phố Hiến chung sống từ năm 2024 nhưng chưa đăng ký kết hôn; con sinh tháng 8/2026. Hai người muốn khai sinh cho con khi chưa kết hôn và ghi tên anh T. là cha.

Họ cùng đến UBND phường nộp tờ khai đăng ký khai sinh, tờ khai nhận cha con, giấy chứng sinh, văn bản cam đoan về quan hệ cha con có chữ ký của hai người hàng xóm làm chứng. Sau khi kiểm tra không có tranh chấp, UBND phường đăng ký khai sinh, ghi đầy đủ tên cha và mẹ.

Nếu anh T. đang đi làm xa chưa về kịp, chị H. vẫn nên khai sinh cho con đúng hạn với phần ghi về cha để trống. Khi anh T. về, hai người làm thủ tục nhận cha con và bổ sung thông tin người cha vào giấy khai sinh.

Khi nào nên làm giám định ADN?

Giám định ADN không bắt buộc nhưng nên thực hiện khi người cha ở xa, khi có khả năng phát sinh tranh chấp về thừa kế sau này, hoặc khi gia đình hai bên có ý kiến khác nhau. Kết quả giám định do tổ chức có thẩm quyền cấp là chứng cứ vững chắc nhất trong hồ sơ khai sinh cho con khi chưa kết hôn.

5. Trường hợp mẹ đang có chồng mà sinh con với người khác

Theo Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng. Con sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân cũng được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân.

Đây là tình huống khai sinh cho con khi chưa kết hôn phức tạp nhất: nếu người mẹ chưa ly hôn mà sinh con với người khác, UBND cấp xã sẽ ghi tên người chồng hợp pháp là cha. Muốn ghi tên cha đẻ thực tế, cần yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ, con. Xem bài xác định cha, mẹ, con.

6. Họ, tên, quê quán của con khi chưa kết hôn

• Kết hợp nhận cha con: họ, dân tộc, quốc tịch của con theo thỏa thuận của cha mẹ.
• Chưa nhận cha: họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch theo mẹ.
• Sau này nhận cha: có thể yêu cầu thay đổi họ của con theo họ cha khi làm thủ tục thay đổi hộ tịch; con từ đủ 9 tuổi phải có sự đồng ý của con.

Khai sinh cho con khi chưa kết hôn không làm giảm quyền của con: con ngoài giá thú có quyền và nghĩa vụ như con trong giá thú, kể cả quyền được cấp dưỡng và quyền thừa kế khi đã xác định được cha.

7. Lệ phí khai sinh cho con khi chưa kết hôn

Theo Luật Hộ tịch 2014, đăng ký khai sinh đúng hạn được miễn lệ phí, kể cả khai sinh cho con khi chưa kết hôn. Lệ phí đăng ký nhận cha, mẹ, con do HĐND cấp tỉnh quy định.

Trường hợp đăng ký khai sinh, UBND cấp xã giải quyết ngay trong ngày khi hồ sơ đầy đủ; trường hợp kết hợp nhận cha con, thời hạn giải quyết theo thủ tục nhận cha, mẹ, con.

Nếu sau đó cha mẹ muốn đăng ký kết hôn để hợp pháp hóa quan hệ, xem thủ tục đăng ký kết hôn tại Hưng Yên.

8. Câu hỏi thường gặp về khai sinh cho con khi chưa kết hôn

Cha đang ở nước ngoài có nhận con khi làm khai sinh được không?

Được, nhưng người cha phải có văn bản yêu cầu và giấy tờ theo quy định; trường hợp có yếu tố nước ngoài, thủ tục và giấy tờ phức tạp hơn, cần hợp pháp hóa lãnh sự.

Quá 60 ngày mới đi khai sinh có bị phạt không?

Có thể bị nhắc nhở hoặc xử phạt theo quy định về hộ tịch; vẫn được đăng ký khai sinh. Nên đăng ký đúng hạn để con được hưởng đầy đủ quyền lợi.

Khai sinh cho con khi chưa kết hôn có bắt buộc xét nghiệm ADN không?

Không bắt buộc. Nếu không có kết quả ADN, cha mẹ có thể lập văn bản cam đoan có ít nhất hai người làm chứng.

9. Dịch vụ hộ tịch, hôn nhân gia đình tại Luật Phúc Khánh

Luật Phúc Khánh hỗ trợ khách hàng tại Hưng Yên và Thái Bình (cũ): chuẩn bị hồ sơ khai sinh cho con khi chưa kết hôn; kết hợp nhận cha con; xử lý trường hợp mẹ chưa ly hôn; đại diện yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ, con; tư vấn quyền cấp dưỡng, thừa kế của con.

GỌI NGAY 0362.296.939 – LUẬT SƯ HÔN NHÂN HƯNG YÊN

Căn cứ pháp lý

• Luật Hộ tịch số 60/2014/QH13 (Điều 11, Điều 13, Điều 15, Điều 16).
• Nghị định 123/2015/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Hộ tịch (Điều 15), được sửa đổi, bổ sung.
• Thông tư 04/2020/TT-BTP hướng dẫn Luật Hộ tịch và Nghị định 123/2015/NĐ-CP.
• Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (Điều 88), Văn bản hợp nhất 121/VBHN-VPQH năm 2025.